Σάββατο 26 Σεπτεμβρίου 2026

Τα μνημεία δεν βρίσκονται σε άδεια πόλη. Η ενοποίησή τους είναι ευκαιρία για ενιαίο σχεδιασμό μετακινήσεων, στάθμευσης και φορτοεκφορτώσεων.

Η δημόσια διαβούλευση για την ενοποίηση των αρχαιολογικών χώρων και μνημείων της Θεσσαλονίκης είναι μια καλή ευκαιρία για να τεθούν στο δημόσιο διάλογο σημαντικά ζητήματα .Η βραβευμένη αρχιτεκτονική πρόταση, που αφορά ένα δίκτυο με πυρήνα 20 μνημεία και αρχαιολογικούς χώρους, βρίσκεται στη διάθεση πολιτών και φορέων για παρατηρήσεις έως τις 17 Οκτωβρίου. Αξίζει να συζητηθεί ουσιαστικά και να προχωρήσει.

Τα μνημεία, όμως, δεν βρίσκονται σε άδεια πόλη. Ανάμεσά τους υπάρχουν κατοικίες, καταστήματα, χώροι εργασίας, σχολεία.

Υπάρχει ο κάτοικος που επιστρέφει σπίτι, ο επαγγελματίας που παραλαμβάνει εμπορεύματα, ο ηλικιωμένος που χρειάζεται ασφαλή πρόσβαση, ο πεζός που δικαιούται ελεύθερο πεζοδρόμιο. Αυτή η καθημερινότητα πρέπει να βρίσκεται μέσα στον σχεδιασμό από την αρχή.

Το ζητούμενο είναι να αναδειχθεί η ιστορία της Θεσσαλονίκης και ταυτόχρονα να βελτιωθεί η λειτουργία της. Να κερδίσουμε δημόσιο χώρο, προσβασιμότητα και ποιότητα ζωής, με καθαρές απαντήσεις για το πώς θα εξυπηρετούνται οι αναγκαίες μετακινήσεις και η οικονομική δραστηριότητα.

Η μελέτη που χρειάζεται η καθημερινότητα

Επανέρχομαι, λοιπόν, στην πρότασή μου για τη σύνταξη μελέτης της στάθμευσης και των φορτοεκφορτώσεων στην πόλη. Η σημερινή διαβούλευση δίνει έναν ακόμη λόγο να προχωρήσει, σε συντονισμό με τις μελέτες που θα εξειδικεύσουν την ενοποίηση των μνημείων. Με αξιοποίηση όσων στοιχείων υπάρχουν ήδη, επικαιροποίηση όπου χρειάζεται και μετρήσεις στο πεδίο.

Σήμερα, η πρόταση αυτή μπορεί να εξειδικευτεί σε τρία συγκεκριμένα παραδοτέα:

1. μια κοινή αποτύπωση ανά γειτονιά και οδό: νόμιμες θέσεις στάθμευσης, θέσεις κατοίκων και ΑμεΑ, χώροι φορτοεκφόρτωσης, διαθέσιμοι χώροι εκτός οδού, πληρότητα και διάρκεια στάθμευσης σε διαφορετικές ώρες. Μαζί, καταγραφή της ζήτησης για τροφοδοσία και των σημείων όπου εμποδίζεται η ασφαλής κίνηση πεζών και συγκοινωνίας. Για να γνωρίζουμε το πρόβλημα πριν επιλέξουμε τη λύση.

2. αξιολόγηση εναλλακτικών λύσεων για κάθε περιοχή που αλλάζει. Πώς εξυπηρετούνται οι κάτοικοι; Πώς συνδέεται η περιοχή με μετρό και λεωφορεία; Πού έχει νόημα η στάθμευση με μετεπιβίβαση; Τι πίεση μεταφέρεται στους διπλανούς δρόμους; Αυτό δεν σημαίνει διατήρηση κάθε σημερινής θέσης ή αντικατάστασή της μία προς μία. Σημαίνει τεκμηριωμένες επιλογές, με προτεραιότητα στην ασφαλή και προσβάσιμη μετακίνηση.

3. λειτουργικό σχέδιο τροφοδοσίας: κατάλληλα χωροθετημένες θέσεις, χρονικά διαστήματα και διάρκεια φορτοεκφόρτωσης προσαρμοσμένα στις πραγματικές ανάγκες, προστασία της κατοικίας από την όχληση και δυνατότητα ελέγχου. Με συμμετοχή κατοίκων, επαγγελματιών και μεταφορέων. Το διπλοπαρκάρισμα δεν μπορεί να αποτελεί αποδεκτό τρόπο τροφοδοσίας. Χρειάζονται εφαρμόσιμες εναλλακτικές και σταθερή τήρηση των κανόνων.

Ένας σχεδιασμός για τον ίδιο δρόμο

Η ενοποίηση των μνημείων πρέπει να συναντήσει το Σχέδιο Βιώσιμης Αστικής Κινητικότητας, τον σχεδιασμό της στάθμευσης, την προσβασιμότητα και τις υπόλοιπες παρεμβάσεις στον δημόσιο χώρο. Δεν προεξοφλώ ότι οι προβλέψεις τους συγκρούονται. Θα πρέπει να παρουσιαστεί με σαφήνεια πώς συνδέονται και πού χρειάζονται προσαρμογές.

Ένας κοινός χάρτης ανά οδό μπορεί να δείχνει τη σημερινή λειτουργία, τις κατευθύνσεις του ΣΒΑΚ, την προτεινόμενη παρέμβαση και την αιτιολόγηση κάθε αλλαγής. Όπου απαιτείται αναθεώρηση, να γίνεται τεκμηριωμένα, με την προβλεπόμενη διαδικασία.

 Έτσι η διαβούλευση θα αποκτήσει συγκεκριμένο αντικείμενο και ο πολίτης θα καταλαβαίνει τι αλλάζει στη γειτονιά του.

Η ίδια αντίληψη συνδέει και τις προηγούμενες παρεμβάσεις μου: στην πρόταση για το Μητροπολιτικό Πάρκο της Νοτιοανατολικής Πύλης, πράσινο, μετρό, μετεπιβίβαση και στάθμευση αντιμετωπίζονται μαζί. Στα πρόσφατα άρθρα μου για τα δημοτικά έργα, το ζητούμενο είναι η συνέχεια και ένα δημόσιο, μετρήσιμο σχέδιο υλοποίησης. Αυτό χρειάζεται και εδώ.

Από τη διαβούλευση στην εφαρμογή

Βρισκόμαστε στη συζήτηση μιας αρχιτεκτονικής πρότασης ιδεών, όχι μπροστά σε ολοκληρωμένη μελέτη εφαρμογής. Θα ήταν άδικο να την κρίνουμε σαν να όφειλε ήδη να έχει λύσει κάθε τεχνική λεπτομέρεια. Είναι όμως η κατάλληλη στιγμή να συμφωνήσουμε ποιες απαντήσεις πρέπει να δοθούν στα επόμενα στάδια.

Ο Δήμος, σε συνεργασία με τους συναρμόδιους φορείς, μπορεί να παρουσιάσει συγκεκριμένο πρόγραμμα: ποιες μελέτες χρειάζονται, ποιος αναλαμβάνει καθεμία, ποια δεδομένα θα χρησιμοποιηθούν, πώς θα εξασφαλιστεί η χρηματοδότηση και ποιο είναι το επόμενο ορόσημο. Η ευθύνη συντονισμού δεν αναιρεί τις διαφορετικές αρμοδιότητες· τις κάνει σαφείς και ελέγξιμες.
Η μελέτη στάθμευσης και φορτοεκφορτώσεων χρειάζεται σαφές αντικείμενο για την πόλη και προτεραιότητα στις περιοχές όπου σχεδιάζονται αλλαγές.

Δεν πρέπει να γίνει προϋπόθεση που παγώνει κάθε μικρή βελτίωση. Μπορεί να προχωρά σε φάσεις, με πιλοτικές εφαρμογές, μετρήσεις πριν και μετά και διορθώσεις όπου τα αποτελέσματα το απαιτούν.

Η επιτυχία θα φανεί στην πράξη: αν ο πεζός κινείται με ασφάλεια, αν ο άνθρωπος με αναπηρία φτάνει στον προορισμό του, αν η τροφοδοσία γίνεται χωρίς να αποκλείει τον δρόμο, αν ο κάτοικος έχει κατανοητές και εφαρμόσιμες επιλογές.

Και αν περισσότερος δημόσιος χώρος αποδίδεται πραγματικά στους ανθρώπους.

Να ενώσουμε τα μνημεία της Θεσσαλονίκης. Και μαζί τους, να συνδέσουμε τις αποφάσεις που διαμορφώνουν την καθημερινότητά της. 

Υπάρχει καλύτερος τρόπος: ενιαίος σχεδιασμός, τεκμηριωμένες επιλογές και λογοδοσία για την εφαρμογή τους.

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου